Trong bối cảnh cả nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, các địa phương đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo đà bứt phá từ cơ sở. Trong đó, việc khai thác hiệu quả các nguồn lực tại các khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp (KCN) tiếp tục được xác định là hướng đi trọng tâm, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Tại Hà Tĩnh, bức tranh thu hút đầu tư vào các KKT, KCN ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong năm qua, địa phương đã cấp mới 13 dự án, gồm 4 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 25 triệu USD và 9 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký trên 48.700 tỷ đồng. Lũy kế đến nay, trên địa bàn các KKT và KCN tỉnh có 202 dự án đầu tư còn hiệu lực, trong đó có 143 dự án đầu tư trong nước, 59 dự án đầu tư nước ngoài.

Lãnh đạo tỉnh và các sở, ngành nghe giới thiệu quy mô Khu liên hợp gang thép và Cảng Sơn Dương (Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh)

Không thuộc diện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, Hà Tĩnh có điều kiện thuận lợi trong việc duy trì sự ổn định về tổ chức bộ máy, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội. Đóng góp quan trọng vào kết quả này là vai trò đầu tàu của các KKT, KCN trên địa bàn. Nổi bật là Khu kinh tế Vũng Áng - cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh, đóng góp hơn 25% GRDP, chiếm trên 95% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu và khoảng 60% thu ngân sách, đồng thời tạo việc làm khoảng trên 25.600 lao động (trong đó 24.400 lao động Việt Nam; 1.200 lao động nước ngoài).

Song song với thu hút đầu tư, công tác quy hoạch tiếp tục được quan tâm, tạo dư địa phát triển dài hạn. Đáng chú ý, việc điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo đến năm 2045 và điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Vũng Áng đến năm 2050 đang mở ra không gian phát triển mới, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tiềm năng, lợi thế của từng khu vực.

Công tác quản lý, giám sát cũng được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và chất lượng dự án. Trong năm, Ban Quản lý KKT tỉnh Hà Tĩnh đã rà soát, xử lý 61 dự án chậm tiến độ, kéo dài; tích cực phối hợp thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các dự án trọng điểm. Đồng thời, tham gia thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường 2 dự án, thẩm định cấp giấy phép môi trường 4 dự án và thực hiện hơn 13 lượt kiểm tra, thanh tra về bảo vệ môi trường tại các KKT, KCN.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh trong các KKT, KCN tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Tổng doanh thu đạt 142.962 tỷ đồng, tăng 23% so với năm 2024; nộp ngân sách nhà nước đạt 9.620 tỷ đồng, chiếm khoảng 50% tổng thu ngân sách toàn tỉnh. Kim ngạch xuất khẩu đạt 1,8 tỷ USD, nhập khẩu đạt 2,5 tỷ USD; toàn khu vực tạo việc làm cho hơn 29.100 lao động với thu nhập bình quân khoảng 10,5 triệu đồng/người/tháng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cùng lãnh đạo tỉnh tham quan Nhà máy Pin VinES và dây chuyền sản xuất ô tô điện VinFast Hà Tĩnh

Bước sang giai đoạn phát triển mới, trong khi các động lực tăng trưởng mới cần thời gian để hình thành và phát huy hiệu quả, thì việc khai thác tối đa các nguồn lực sẵn có tiếp tục giữ vai trò then chốt. Đối với địa phương có cơ cấu kinh tế chưa đa dạng như Hà Tĩnh, việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các KKT, KCN không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2026 mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn không ít khó khăn, thách thức đặt ra. Hiệu quả hoạt động giữa các KKT, KCN chưa đồng đều; một số khu công nghiệp còn gặp khó khăn trong thu hút đầu tư. Đặc biệt, ngoài Khu kinh tế Vũng Áng phát huy tốt vai trò động lực, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo - khu vực giáp Lào vẫn đối mặt với nhiều hạn chế do điều kiện địa hình và quy mô giao thương còn khiêm tốn.

Đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, đồng chí Trần Việt Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh kiểm tra thực tế tại Khu liên hợp Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo

Theo đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, quỹ đất dành cho phát triển khu công nghiệp ngày càng thu hẹp, gây khó khăn trong việc thu hút các dự án quy mô lớn, đòi hỏi phải có định hướng mở rộng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, cơ cấu ngành nghề thu hút đầu tư vẫn chủ yếu tập trung vào công nghiệp nặng, trong khi công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển tương xứng; một số nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp còn gặp khó trong việc thu hút các dự án thứ cấp, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao chất lượng hạ tầng sẽ là những giải pháp then chốt để “đánh thức” trọn vẹn tiềm năng của các KKT, KCN, qua đó tạo động lực mạnh mẽ hơn cho phát triển kinh tế - xã hội của Hà Tĩnh trong thời gian tới./.